Hoeveel van ons letten op onze slaaphouding? We hebben een favoriete houding; we vallen in slaap en daar blijft het meestal bij. Toch kan de slaaphouding grote gevolgen hebben, niet alleen voor de kwaliteit van de slaap, maar ook voor de gezondheid op de lange termijn. In het ergste geval kan een slechte slaaphouding zelfs leiden tot de dood.
Voorkeurshouding
Ondanks de invloed die een verkeerde slaaphouding kan hebben op aandoeningen zoals dementie en hartziekten, is het onderzoek hiernaar beperkt en richt het zich doorgaans op pijnklachten. Rugpijn is echter slechts één gevolg van een ongeschikte slaaphouding.
Gecertificeerd fysiotherapeut, slaapexpert en auteur van The Good Sleep Guide, Sammy Margo, legt uit: “Slaaphoudingen kunnen een aanzienlijke invloed hebben op je algehele gezondheid, comfort en de kwaliteit van je slaap. Elke houding heeft zijn voor- en nadelen en inzicht daarin kan je helpen om aanpassingen te maken voor een betere nachtrust en een betere gezondheid.”
Dr. Kat Lederle, slaapwetenschapper en auteur van Sleep Sense, wijst erop dat leefstijlfactoren overdag meestal de oorzaak zijn van houdingsproblemen ‘s nachts. “Wat je overdag doet, veroorzaakt over het algemeen de pijn en het ongemak dat je voelt wanneer je in bepaalde posities slaapt. Een van de meest voorkomende oorzaken hiervan is een zittende levensstijl, dus het is belangrijk om overdag regelmatig te bewegen.”
De risico’s van slapen op je zij
Hoewel slapen op de zij de meest voorkomende houding is, kan het wel degelijk gevolgen hebben voor de gezondheid, afhankelijk van of je op je linker- of rechterzij ligt.
Zwangeren en mensen met brandend maagzuur of gastro-oesofageale refluxziekte (GERD) wordt aangeraden op hun linkerzij te slapen. “Dit komt doordat de maag lager ligt dan de slokdarm”, legt Margo uit. Mensen met hartaandoeningen kunnen daarentegen beter op hun rechterzij slapen om de druk op het hart te verlichten.
Ook de slaaphouding kan de gezondheid van de hersenen beïnvloeden. Tijdens de slaap voert het glymfatische systeem van de hersenen afvalstoffen af. Er zijn aanwijzingen dat dit proces beter werkt wanneer we op onze rechterzij slapen, wat interessant kan zijn voor mensen met een verhoogd risico op dementie of de ziekte van Alzheimer.
Daarnaast kan slapen op de zij leiden tot rimpels en slappe borsten, doordat de huid van het gezicht tegen het beddengoed drukt en de zwaartekracht aan het borstweefsel trekt.
De gevaren van slapen op de rug
Een van de meest voorkomende gezondheidsproblemen die gepaard gaan met slapen op de rug is slaapapneu, een aandoening waarbij het zachte weefsel achter in de keel ontspant en de luchtweg afsluit, wat snurken en een onderbroken ademhaling veroorzaakt. “Dit heeft gevolgen voor de algehele gezondheid en gaat vaak hand in hand met obesitas. Het verstoort de continuïteit en kwaliteit van de slaap. Het kan leiden tot vermoeidheid, wat een probleem kan zijn voor mensen die autorijden. Er zijn ook gevolgen voor de fysieke gezondheid. We weten dat een slechte slaapkwaliteit het risico op diabetes, hart- en vaatziekten en andere comorbiditeiten verhoogt. Slaapapneu opent de deur naar al deze andere aandoeningen”, legt Lederle uit.
Toch kan slapen op de rug gunstig zijn voor mensen met rug- en nekklachten. “De optimale houding voor een goede uitlijning van de wervelkolom is op je rug liggen met een kussen onder je knieën om je rug te ontlasten. Deze houding behoudt de natuurlijke contouren van je wervelkolom. Het kan ook rimpels verminderen,” aldus Margo.
De gevaren van slapen op de buik
Hoewel slapen op de buik snurken kan verminderen doordat de luchtwegen meer open blijven dan bij slapen op de rug, is het wel de houding die het meest waarschijnlijk leidt tot meer nek- en rugpijn. “Je nek opzij draaien belast je nek, en slapen op de buik kan ook je ruggengraat krommen”, legt Margo uit.
Directe druk op het gezicht kan na verloop van tijd bijdragen aan rimpels. Om houdingsgerelateerde pijn te verlichten, wordt buikslapers aangeraden een dun kussen te gebruiken of helemaal geen kussen, zodat de nek in een meer neutrale positie blijft, en een kussen onder het bekken te plaatsen ter ondersteuning van de onderrug.
Hoe verander je je slaaphouding?
